هر عامل بیماری زایی برای تأثیرگذاری و ایجاد بیماری می بایست ابتدا وارد بدن انسان شود و به طور کلی ویروس HIV سه راه اصلی برای ورود به بدن انسان دارد: از طریق مادر آلوده به نوزاد، تماس جنسی با فرد آلوده و از طریق خون آلوده. که مورد سوم شامل تزریق به وسیله سرنگ و سوزن آلوده در معتادین تزریقی می باشد. در جهان 70 تا 80 درصد آلوده شدگان از طریق ارتباط جنسی به ایدز مبتلا می شوند.

 

این احتمال که آلودگی از مرد به زن منتقل شود 3 تا 5 برابر این است که ویروس از زن به مرد منتقل شود. تمام این آمارها در حالی است که در کشور ما به علت سوءمصرف‌ مواد مخدر، حدود 63 درصد انتقال HIV به علت استفاده از وسایل مشترک برای تزریق مواد مخدر است. مشکلاتی مثل اختلال‌ در جامعه‌، ایجاد مشکلات‌ خانوادگی‌، افزایش‌ میزان‌ جرم‌، بیکاری تاثیر مستقیم در تعداد معتادان دارد، که اغلب این معتادان به دلیل فقر مالی به رفتارهای پر خطر جنسی برای تأمین هزینه بالای مواد روی می آورند، که این معضل را خطرناک تر هم می کند. بنابراین‌ خطر شیوع‌ بیماری‌ ایدز در معتادان‌ تزریقی‌ فقط‌ محدود به‌ خودشان‌ نیست‌ بلکه‌ آلودگی‌ ابتدا به‌ شرکای‌ جنسی‌ و فرزندان‌ آنها و در نهایت‌ به‌ سایر گروههای‌ اجتماعی‌ گسترش‌ خواهد یافت‌.

اما به هر حال تماس جنسی با فرد آلوده مهمترین راه انتقال HIV است که باید برای جلوگیری از آن آموزشهایی را در سطح جامعه داده شود. مثل استفاده از پوشش محافظ (کاندوم) و یا درمان بیماریهای آمیزشی که باعث افزایش احتمال انتقال ویروس می شود. این بیماریهای آمیزشی اغلب به راحتی قابل درمان هستند.

حدود 10 درصد مبتلایان به ایدز این ویروس را از مادر آلوده خود می گیرند و در حقیقت خود نقشی در ابتلا به آن ندارند. بین 3 تا 5 درصد از آلوده شدگان در دنیا نیز از طریق دریافت آلوده این ویروس را دریافت می کنند که البته با توجه به اقدامات انجام شده در خصوص سلامت فرآورده های خونی انتقال ویروس به این روش در ایران تقریبا درحد صفر است. اصولا هر جسم‌ برنده‌ و نوک‌ تیزی‌ با این‌ ویروس‌ آلوده‌ باشد و موجب‌ خراش‌ یا بریدگی‌ در پوست‌ گردد، می‌تواند ویروس‌ را به‌ بدن‌ انسان‌ وارد کند. مانند: ابزار و لوازم‌ حجامت‌، سوراخ‌ کردن‌ گوش‌، خالکوبی‌، ختنه‌ سنتی‌، طب‌ سوزنی‌، ابزار دندانپزشکی‌، ابزار جراحی‌ و وسایل‌ به‌ کار گرفته‌ شده‌ در طب‌ زنان‌ و زایمان‌ و مامایی‌ که‌ در صورت‌ آلوده‌ بودن‌ می‌توانند سبب‌ انتقال‌ آلودگی‌ از بیماران‌ به‌ افراد سالم‌ شوند. تیغ‌ سلمانی‌، مسواک‌ و خلال‌ دندان‌ نیز در صورتی‌ که‌ به‌ طور مشترک‌ مورد مصرف‌ قرار گیرند احتمال‌ آلودگی‌ را به‌ همراه‌ خواهند داشت. ‌

اما تماس‌ روزمره‌ و یا همسفر شدن‌ با افراد آلوده‌، دست‌ دادن و روبوسی‌ کردن‌ با آنها، انتقال اشک، بزاق و عرق آنها به افراد دیگر باعث انتقال ویروس HIV نمی شود. پس نیازی به جداسازی افراد آلوده از افراد سالم و خانواده های آنها نمی باشد.